Hakan Kaplan 
Çalışanların bel ağrıları, sıkça aşırı yorgunlukla ilişkilendirilse de, eğer bu sorun “fıtık” kaynaklıysa ve iş yerinde ortaya çıkmışsa, emeklilik için yaş, prim ve sigortalılık süresi şartı aranmaksızın önemli haklar doğabiliyor. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), bu tür durumları erken emeklilik için geçerli gerekçeler arasında sayıyor. SGK Başmüfettişi İsa Karakaş, mesleki bel fıtığı ve emeklilik süreci hakkında detaylı bilgiler paylaştı.
Karakaş, Türkiye Gazetesi’nde yayımlanan bir yazısında, çalışanların bel ağrılarının yalnızca “yorgunluktan” kaynaklanmadığını belirtti. İş yerindeki hatalı hareketlerin ya da aşırı yük kaldırmanın bu tür ağrılara yol açabileceğini vurguladı. Bel fıtığı, eğer iş yerinde meydana gelen ani bir hareket sonucu oluşmuşsa “iş kazası”, zamanla gelişmişse “meslek hastalığı” olarak tanımlanabiliyor. Bu durum, çalışana önemli haklar kazandırıyor.
Eğer bel fıtığı durumu bu iki kategoriden birine giriyorsa, çalışma hayatında yaşa, prim gününe ve sigortalılık süresine bakılmaksızın emeklilik mümkün hale geliyor. Karakaş, mesleki bel fıtığına yol açan 4 ana faktörü şu şekilde sıraladı:
1. Aşırı Yük: Kişinin kapasitesinin üzerinde yük kaldırması.
2. Yanlış Hareket: Yük taşırken ani dönüşler ya da eğilme hareketleri.
3. Sabit Kalmak: Uzun saatler boyunca hareket etmeden aynı pozisyonda durmak.
4. Sarsıntı (Vibrasyon): Sürekli titreyen koltuklarda çalışan özellikle şoförler ve operatörler için risk oluşturuyor.
Emeklilik için yaş sınırı olmadığını belirten İsa Karakaş, bu hakları elde etmek için izlenmesi gereken adımları şöyle açıkladı:
1. **Doktora Gidin**: Hastaneye başvururken sadece ağrılardan değil, işin niteliğinden (günlük kaldırılan yük, çalışma saatleri vb.) de bahsedin.
2. **Yetkili Hastaneden Rapor Alın**: Meslek hastalıkları hastanelerinden veya tam teşekküllü devlet hastanelerinden resmi rapor temin edilmesi gerekiyor.
3. **SGK’ya Bildirim Yapın**: Teşhis kesinleştikten sonra durumu Sosyal Güvenlik Kurumu’na bildirin.
4. **Tazminat Talep Edin**: Hastalığın mesleki olduğu tespit edilirse, işverenden maddi ve manevi tazminat talep edilebilir.
Bu süreç sonunda, belindeki sorun, işverenin iş güvenliği önlemlerini almaması neticesinde oluşan işçiler, geçici iş göremezlik ödeneği alabilir, sürekli iş göremezlik geliri (maaş) bağlanabilir ve işverenden önemli tazminatlar kazanabilir. Ancak Karakaş, işverenin sağladığı güvenlik eğitimine ve kurallarına aykırı hareket edilmesi durumunda, işçinin bu haklarının kaybolabileceğine dikkat çekti.
